გასკდა საბურავი გზაში — როგორ მოვიქცეთ უსაფრთხოდ

გასკდა საბურავი მოძრაობისას — პირველი წამები

როცა გასკდა საბურავი სიჩქარეზე, მანქანა მკვეთრად გადაიხრება გასკდილი მხარისკენ და საჭე გვარდება ხელიდან. ამ მომენტში ყველაზე საშიში არასწორი რეაქციაა — ინსტინქტურად მაგრად დამუხრუჭება. ეს მანქანას შესაძლოა გადააბრუნოს ან გზიდან გადააგდოს.

დაიმახსოვრე სამი ძირითადი წესი პირველი წამებისთვის:

• მაგრად არ დაამუხრუჭო — არ დააჭირო მუხრუჭს მთელი ძალით. აიღე ფეხი გაზიდან და მიეცი მანქანას ბუნებრივად შენელების საშუალება.
• საჭე მაგრად გეჭიროს — ორივე ხელით, ისე რომ მანქანამ მართულობა არ დაკარგოს. შეეცადე გეზი სწორად შეინარჩუნო და ნუ შემოატრიალებ მკვეთრად.
• ნელა გააჩერე — როცა სიჩქარე უკვე დაცემულია, რბილად, თანდათან დააჭირე მუხრუჭს და მიჰყევი გზის გვერდს.

გახსოვდეს — საბურავი იმად არ ღირს, რომ შენი უსაფრთხოება გარისკო; დაზიანებული საბურავის შეცვლა ყოველთვის შესაძლებელია, შენი სიცოცხლე კი ფასდაუდებელია. რამდენიმე წამის სიმშვიდე საკმარისია იმისთვის, რომ სიტუაცია სრულად აკონტროლო. წინა და უკანა ბორბლის გასკდომა ოდნავ განსხვავებულად იგრძნობა: წინა ბორბლის შემთხვევაში საჭე უფრო ძლიერად გვარდება, უკანის დროს კი მანქანის უკანა ნაწილი იწყებს „რხევას“. ორივე შემთხვევაში რეაქცია ერთი და იგივეა — სიმშვიდე, საჭის მყარად ჭერა და თანდათანი შენელება.

როგორ გავჩერდე უსაფრთხოდ

როცა მანქანა შენელდა, მთავარია გზიდან მაქსიმალურად განზე გადგე. ჩართე ავარიული განათება მაშინვე — ეს სხვა მძღოლებს გაფრთხილებს. შეეცადე გააჩერო ჰორიზონტალურ, მყარ ზედაპირზე, მოსახვევებსა და ჩაბნელებულ მონაკვეთებს მოშორებით.

ავტომაგისტრალზე ან მაღალი ნაკადის გზაზე გადი მანქანიდან მხოლოდ მგზავრის მხრიდან, ლენტისგან მოშორებით. დადგი ავარიული სამკუთხედი მანქანის უკან — ქალაქში დაახლოებით 30-50 მეტრში, ტრასაზე კი 100 მეტრამდე მანძილზე, რათა მომავალ მძღოლებს რეაგირების დრო ჰქონდეთ. ღამით ჩაიცვი შუქამრეკლი ჟილეტი.

თუ უსაფრთხო ადგილას ვერ გაჩერდი — მაგალითად, ვიწრო ხიდზე ან მკვეთრ მოსახვევში — არ ცადო საბურავის შეცვლა იქვე. ასეთ შემთხვევაში სჯობს, მცირე მანძილზე ნელა გადაიწიო (თუნდაც დისკი დაშავდეს) უსაფრთხო ადგილამდე, ან საერთოდ დაელოდო დახმარებას მანქანის გარეთ, ბარიერის მიღმა.

ზაპასკას შეცვლა ნაბიჯ-ნაბიჯ

თუ უსაფრთხოდ გაჩერდი და გაქვს ზაპასკა და ხელსაწყოები, საბურავის შეცვლა 15-20 წუთში შესაძლებელია. აი, თანმიმდევრობა:

1. ჩართე ხელის მუხრუჭი და ჩასვი მანქანა გადაცემაში (ავტომატზე — „P“). შესაძლებლობის შემთხვევაში დადე ჩამოსაგორებლის საწინააღმდეგო ლოდი ან ქვა მოპირდაპირე ბორბალთან.
2. ამოალაგე ხელსაწყოები — ზაპასკა, დომკრატი და ჭანჭიკის გასაღები. ჩვეულებრივ ისინი საბარგულის ქვეშ, იატაკის ნიშაშია.
3. მოადუნე ჭანჭიკები სანამ მანქანას ასწევ — დაატრიალე საათის ისრის საწინააღმდეგოდ ნახევარი ბრუნით, მაგრამ ჯერ ბოლომდე ნუ ახსნი.
4. დადგი დომკრატი ქარხნულ საყრდენ წერტილში (მანქანის ჩარჩოს გამაგრებული ადგილი დაშავებულ ბორბალთან ახლოს) და ასწიე მანქანა, სანამ ბორბალი მიწიდან მოწყდება.
5. ბოლომდე ახსენი ჭანჭიკები და მოხსენი დაზიანებული საბურავი.
6. დააყენე ზაპასკა, ხელით დაახვიე ჭანჭიკები, შემდეგ ჩამოუშვი მანქანა დომკრატით.
7. მაგრად დაჭიმე ჭანჭიკები ჯვრისებურად (მოპირდაპირე წყვილებად) — ეს უზრუნველყოფს თანაბარ დაჭერას.

დაზიანებული საბურავი ჩადე საბარგულში და რაც შეიძლება მალე ჩაიტანე სერვისში — ზაპასკა მუდმივი გადაწყვეტა არ არის.

თუ ზაპასკა ან ხელსაწყო არ გაქვს

თანამედროვე ბევრ მანქანას ქარხნიდან ზაპასკა საერთოდ აღარ მოყვება — მის ნაცვლად მხოლოდ შესაკეთებელი ნაკრები (კომპრესორი და ჰერმეტიკი). ეს ნაკრები მხოლოდ მცირე გახვრეტისთვისაა გამოსადეგი; როცა საბურავი გზაში მთლიანად გასკდა ან გვერდი გაიჭრა, ჰერმეტიკი ვერ უშველის.

ასეთ შემთხვევაში სჯობს დაუყოვნებლივ დარეკო გზაზე დახმარების სამსახურში. EVA.GE-ის ეკიპაჟს მოაქვს საჭირო ხელსაწყოები და, საჭიროების შემთხვევაში, ზაპასკაც — საბურავს ადგილზევე შეგიცვლის. თუ დისკიც დაშავდა ან მანქანა საერთოდ მოძრაობას ვერ აგრძელებს, სტანდარტული ევაკუატორი უსაფრთხოდ გადაგიყვანთ უახლოეს სერვისამდე. ეს ბევრად უსაფრთხოა, ვიდრე ბნელ ტრასაზე მარტო ბორბლის შეცვლის მცდელობა.

თუ მანქანა საერთოდ გაჩერდა და გადაადგილებას ვერ ახერხებ, წაიკითხე ჩვენი დეტალური ინსტრუქცია — მანქანა გზაში გაფუჭდა — 10 ნაბიჯი. გზაში მართველს ხშირად მსგავსი სხვა უსიამოვნებაც ხვდება — მაგალითად, თუ აკუმულატორი დაჯდა და ადგილზე გჭირდება დახმარება, ეკიპაჟი იმავე გამოძახებით მოგიგვარებს პრობლემას.

ზამთრის და ზაფხულის საბურავი — პრევენცია

გასკდომის რისკის ნახევარი სწორი მოვლით თავიდან აიცილება. ყველაზე მნიშვნელოვანი — სეზონის შესაბამისი საბურავი. ზამთრის საბურავი +7°C-ზე დაბალ ტემპერატურაზე გაცილებით უკეთ იჭერს გზას, ზაფხულის რეზინა კი სიცივეში მაგრდება და ადვილად ზიანდება. შესაბამისად, ცივ სეზონზე ზამთრის რეზინა გამოიყენე, თბილ ამინდში კი — ზაფხულის.

გასკდომის თავიდან ასაცილებლად ყურადღება მიაქციე ორ რამეს:

• წნევა — შეამოწმე საბურავის წნევა თვეში ერთხელ მაინც, ცივ საბურავზე. ცარიელი ან გადაბერილი საბურავი ბევრად მალე ზიანდება და გასკდომის რისკი იზრდება.
• პროტექტორი — დაათვალიერე საბურავის სიღრმე და ზედაპირი. გაცვეთილი პროტექტორი, ბზარები ან გვერდითი ამობურცვა საფრთხის ნიშანია. მინიმალური დასაშვები სიღრმე ზაფხულში 1.6 მმ-ია, ზამთარში — სასურველია 4 მმ მაინც.

გარდა ამისა, ნუ გადატვირთავ მანქანას, აიცილე ღრმა ორმოები და ბორდიურები მაღალ სიჩქარეზე — სწორედ ეს არის გვერდითი გასკდომის ყველაზე ხშირი მიზეზი. ასევე მიაქციე ყურადღება საბურავის ასაკს: 5-6 წელზე ძველი რეზინა, თუნდაც პროტექტორი კარგად გამოიყურებოდეს, შიგნიდან მყიფდება და მისი გასკდომის ალბათობა იზრდება. გრძელ მგზავრობამდე კი ყოველთვის ვიზუალურად შეამოწმე ოთხივე საბურავი და ზაპასკაც.

რეგულარული შემოწმება და სეზონური საბურავი იმის საუკეთესო გარანტიაა, რომ გზაში უსიამოვნებას არ შეხვდე. ხოლო თუ ყველაფერი მაინც ისე წავიდა, რომ ბორბალი გზაში დაგაშავდა — გახსოვდეს, რომ EVA.GE-ის ეკიპაჟის გამოძახება დღე-ღამის ნებისმიერ დროს შესაძლებელია და სწრაფად მოვა შენთან.